خانه‌های بی شناسنامه، چالش اصلی حقوق شهروندی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ؛ در حال حاضر بسیاری از خریداران مسکن هیچ گونه آشنایی با روند ساخت ملکی که قرار است خریداری کنند، ندارند و فقط ظواهر آن را می بینند.
همه ما برای خرید یک وسیله شخصی وسواس زیادی به خرج می دهیم و برای یک وسیله برقی برای منزل از فروشنده گارانتی دریافت می کنیم و به همراه این وسیله یک شناسنامه ای از مشخصات ان وجود دارد.
وقتی برای خرید یک وسیله ای کوچک ، ضمانت نامه دریافت می کنم چرا برای خرید خانه ، شناسنامه ای درباره چکونگی استفاده از مصالح و ساخت از فروشنده دریافت نکنیم ؟ساختمانی که گاه سرمایه یک عمر یک خانواده است ؟
قانون گذار در سال 1374 شناسنامه فنی و ملکی را برای خانه مشخص کرده است اما از انجا که مردم برای خرید از فروشنده شناسنامه ای تقاضا نمی کنند این قانون رعایت نمی شود و تبدیل به قانون روی زمین مانده و باعث مشکلات فراوانی برای بهره برداران در این بخش شده است زیرا کیفیت ساختمان محصول فرایندی است که اگر به خوبی طی نشود از اطمینان لازم برخوردار نخواهد شد.
شناسنامه فنی بیان می کند که ایا ساخت این فرایند به درستی طی شده است یا خیر، فرایندی مانند نوع اسکلتی که در ساختمان به کار رفته که ایا ساختمان مطابق با ایین نامه قوانین در خصوص مقاومت بر زلزله،اتش و قوانین اتلاف انرژی ساخته شده است؟ خریدار با خریدن یک ساختمان با داشتن شناسنامه فنی و ملکی از کیفیت ساختمان و نحوه اجرای آن مطلع می شود و محل دقیق تاسیسات ساختمانی مشخص است تا در صورت نیاز احتمالی به تعمیر تاسیسات مالک مجبور به تخریب نشود
در قانون امده است ؛شناسنامه فنی و ملکی ساختمان سندی حاوی اطلاعات فنی و ملکی ساختمان است و در همه نقل و انتقالات ساختمانی همراه با نقشه های چون ساخت، تحویل خریداران می شود تا از مشخصات ساختمانی که خریداری می کند ، مطلع شود.
در این سند مشخصات ابعادی ملک و ساختمان همچنین مشخصات طراحان، ناظران، مجریان و کارکنان فنی اجرای ساختمان درج و همچنین اطلاعات کاملی از نوع مصالح، اسکلت ساختمان و تجهیزات نصب شده در ساختمان با مشخصات لازم ثبت می شود.
الیته یکی از مزیت های مهم ان این است که هرکسی در جایگاه خود پاسخگو خواهد بود.از سوی دیگر، اگر شناسنامه فنی نباشد نمی توان در یک دوره زمانی مشخص تغییرات یک ساختمان را ارزیابی کرد.
از آنجایی که شناسنامه فنی و ملکی باید توسط مجری یا مالک تکمیل شود و به تایید سازمان نظام مهندسی برسد هم اکنون از مجریان ذیصلاح کمتر استفاده می شود و در نتیجه سازندگان فاقد صلاحیت توان علمی کافی برای تکمیل اسناد اولیه شناسنامه فنی و ملکی را ندارند.
به گفته رئیس مرکز تحقیقات راه ، مسکن و شهرسازی اگر در کشورهای خارجی مصرف انرژی مدیریت نشود، هزینه پرداخت شده برای انرژی از میزان اجاره ساختمان هم بیشتر خواهد شد و مالک می تواند فروشنده را بابت افزایش اتلاف انرژی مواخذه کند. در این زمینه شناسنامه فنی ساختمان می تواند کمک رسان باشد.
شکرچی زاده ادامه می دهد : ایران از کشورهایی است که نسبت به سایر کشورها حدود 3 برابر اتلاف انرژی دارد و در شناسنامه فنی و ملکی مشخص می شود که این ملک چگونه ساخته شده است و در برابر اتش و زلزله و در مقایسه با مصرف انرژی چگونه است؟
اگرچه شناسنامه فنی و ملکی ساختمان در قوانین نظام مهندسی وجود دارد و باید رعایت شود و جزو اسناد الزام آور ملک است اما ساختمان های در حال ساخت هم فاقد شناسنامه فنی و ملکی هستند.
حسن قربانخانی رئیس سازمان نظام مهندسی استان تهران می گوید: بر اساس الزام قانونی همه ساختمانها باید شناسنامه فنی و ملکی داشته باشد و شهرداری ها باید کارفرماها را برای دریافت این شناسنامه به سازمان نظام مهندسی ساختمان به عنوان متولی صدور شناسنامه فنی و ملکی هدایت کنند.
وی با اشاره به اینکه در یک سال گذشته فقط برای 67 ساختمان در استان تهران شناسنامه فنی صادر شده است ، گفت : این درحالی است که در این مدت چندهزار ساخت و ساز در استان تهران انجام شده است و ساختمانها علاوه بر شناسنامه فنی و ملکی از داشتن بیمه تضمین کیفیت که حداقل حقوق خریداران و بهره برداران از ساختمان است ، بی بهره اند و شهرداری ها به وظایف خود عمل نمی کنند.
قربانخانی ، ایمنی و سلامت جان انسانها را از هر اولویتی بالاتر دانست و افزود : فاصله هزینه ساخت و سازهای استاندارد با ساخت وسازهای غیر استاندارد به اندازه جان ساکنان ساختمان ها نیست و ما مکلف به رعایت ضوابط ساخت و ساز در اجرای ساختمان ها هستیم .
قربانخانی افزود : ضوابط ساخت و ساز در بسیاری از ساختمانهای تهران رعایت نشده است یا تراکم کمتر داشته یا تخلفات دیگری که با جریمه مشکل رفع می شود ، اگر اینها خلاف مصالح مردم است نباید از تخلفات گذشت ولی متاسفانه درآمد شهرداریها از محل فروش تراکم و تخلفات است.
شهرداری ها، سازمان های نظام مهندسی، وزارت راه و شهرسازی از ارگان هایی هستند که در صدور شناسنامه فنی ملکی اثرگذارند و اگر بین این نهاد یک همگرایی و همکاری ایجاد شود قطعاً فرآیند صدور شناسنامه فنی تسهیل و شناسنامه هم واقعی تر می شود.
گزارش : ناهید خدادادی