تلاطم قیمت در بازار گوشت

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز کُردستـــان، شنیده بود که قیمت دلار باعث این آشفته بازار شده و امید داشت با پایین کشیدن نرخ دلار، کار و کاسبی او هم رونق بگیرد، ولی انتظارش بیهوده بود.
"هیمن" در یکی از محلات سنندج قصابی دارد، از او درباره قیمت گوشت می‌پرسم که جواب می‌دهد: قیمت‌ها به روز شده و امروز فروش نداشته ام، اما دیروز گوشت گوساله را ۸۵ و گوسفندی را ۹۰ هزار تومان فروختیم.
او درباره تغییرات قیمتی در بهمن افزود: اواخر برج ۱۰ دام زنده را کیلویی ۶۷ هزار تومان می‌گرفتیم که با تغییرات هفتگی قیمت، اکنون آن را ۸۳ هزار تومان می‌گیریم.

حجم محدود قاچاق
اولین زمزمه‌های گرانی در مریوان بود که باعث شد تا گوشت در قصابی‌ها کمیاب شود و بعد از آن به همه شهر‌های کردستان رسید و باعث شد سبد خانوار‌های کم درآمد دیگر ماده غذایی به اسم گوشت به خود نبیند.
در همان روز‌ها چند محموله دام قاچاق کشف و ضبط و دام‌های آن برای مصرف شهروندان کردستانی به کشتارگاه سنندج ارسال شد.
با مرزبانی استان همراه شدیم تا آذوقه مرزبانان را از مسیر هوایی به دست آنان برسانیم، حجم برف در مرز آنقدر زیاد است که امکان رساندن آذوقه به صورت زمینی ممکن نیست، در طول راه همه حواسم به آن پایین بود تا ردی از دام و یا جای پای آنان ببینم، با دوربین کل مسیر را دیدم اما آنچه را که دنبالش بودم نیافتم، بالگرد که به زمین نشست بازهم دنبال رد دام گشتم، ولی روی زمین هم خبری نبود.
فرمانده مرزبانی کردستان می‌گوید: امسال سه هزار راس دام قاچاق در مرز‌های این استان کشف شده که در مقایسه با ۳۰۰ هزار راس دامی که در کشور قاچاق شده، محدود است.
سردار کیومرث شیخی افزود: قاچاق دام در استان نسبت به دیگر نقاط کشور نمود کمتری دارد.
وی با اشاره به اینکه بسته بودن مرز و گرانی ارز موجب افزایش قاچاق بویژه احشام به خارج از کشور شده است، افزود: شرایط بد اقتصادی در این خصوص تاثیرگذار بوده و موجب مشکلاتی شده تا برخی را به راه قاچاق بکشاند.

توزیع نامناسب گوشت یخ زده
قشر متوسط هم دیگر توان چندانی برای خرید گوشت گرم ندارند، خانمی که بازنشسته یکی از ادارات است، می‌گوید: دیگر توان ندارم تا بچه هایم را برای شام و ناهار به خانه پدریشان دعوت کنم.
او از نحوزه توزیع گوشت یخ زده هم شاکی است.
دولت که شاهد کم شدن گوشت گرم در بازار بود، رو به واردات گوشت یخ زده آورد تا مردم بدون پروتیین نمانند، اما نحوه توزیع آن هم مناسب نبود و گوشت‌هایی که باید در سر سفره مردم بود، سر از رستوران‌ها درآورد و گاهی هم در قالب محموله‌های چند تنی فاسد کشف و منهدم شد.
خرداد امسال بود که رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت کردستان در سومین نشست کمیسیون تعزیرات حکومتی استان اظهار داشت: گوشت گوساله بر اساس آنالیز قیمتی انجام گرفته باید کیلویی ۴۲ هزار تومان باشد.
همان زمان، گوشت قرمز کیلویی ۴۵ هزار تومان به فروش می‌رفت و معاون امور اقتصادی و توسعه منابع استاندار کردستان هم این اختلاف قیمت را بدون دلیل دانسته و گفته بود با متخلفان برخورد می‌شود.
این در حالی بود که متوسط تولید دام در کردستان در همان نشست ۲ برابر متوسط کشوری اعلام شد و همین مساله باعث می‌شد تا حداقل گرانی‌ها دیرتر از دیگر نقاط کشور به کردستان برسد، اما نبود.
از آن روز‌ها چند ماهی گذشته و حالا قیمت گوشت تا ۲ برابر آن زمان رسیده است و دست مردم از گوشت کوتاه شده است.
شاید در نگاه اول افزایش قیمت گوشت به نفع قصابان باشد، اما رئیس اتحادیه قصابان سنندج می‌گوید: میزان فروش گوشت در قصابی‌ها کاهش بسیار زیادی داشته و فروش روزانه هر قصابی از ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم به زیر ۵۰ کیلوگرم رسیده است.
محمد کرمی با بیان اینکه ۱۸۰ واحد قصابی در سنندج فعالیت دارند، دلیل عمده کاهش فروش گوشت را کاهش ارزش ریال می‌داند که همزمان به افزایش قاچاش دام نیز دامن زده است.
وی عقیده دارد که صنعت، معدن و تجارت باید قیمت گوشت را هم مانند مرغ شناور اعلام کند تا بنر‌هایی که به منظور ارائه قیمت مصوب گوشت در قصابی‌ها نصب می‌شود، تنها جنبه تزیینی نداشته باشند.

بازار دام در دست غریبه‌ها
سخن از غریبه هاست، آن‌هایی که می‌آیند و دام را یکجا و گرانتر از عرف بازار می‌خرند و پول خوبی هم می‌دهند.
چوبداران اگرچه سود خوبی از این راه عایدشان می‌شود اما، دوست ندارند روزی همنوعانشان را قطع کنند، می‌گویند: غریبه‌ها دام خریداری شده را از مرز رد می‌کنند و با قاچاق آن دام را به چند برابر قیمتی که اینجا خریده اند، می‌فروشند، گویا قصدشان این است که سفره خارجی‌ها چرب و چیلی‌تر شود آن هم به قیمت خالی شدن سفره هموطنانشان.
قیمت گوشت آنسوی مرز نزدیک به ۲ برابر ایران است و چوبداران از افزایش سرسام آور قیمت‌ها ناراضی هستند و می‌گویند: اگر وضعیت به همین منوال باشد بعید نیست قیمت گوشت به ۱۵۰ هزار و حتی بیشتر هم برسد.
تا همین یک ماه پیش آن‌ها گوسفند زنده را کیلویی ۲۸ تا ۳۳ هزار تومان از دامدار می‌خریدند و به قیمت ۳۵ هزار تومان به کشتارگاه می‌فروختند، اما حالا همان را ۸۰ هزار تومان می‌خرند، گوشت در قصابی‌ها هم به بیش از ۸۵ هزار تومان فروخته می‌شود.
این درحالی است که معاون توسعه بازرگانی وزرات جهاد کشاورزی می‌گوید: مشکل ایجاد شده در کشور، به دلیل کمبود گوشت نیست بلکه قیمت گوشت با تغییر نرخ ارز بالا رفته است.
هرچند نرخ ارز پایین آمد، اما نرخ گوشت هنوز در حالا بالا رفتن است.

نهاده‌های گران و قاچاق
دامداران هم از افزایش قیمت نهاده‌های دامی گله دارند و می‌گویند: قیمت نهاد‌ها از ابتدای سال تا کنون سه برابر شده است و از سویی تعاونی‌های جهاد کشاورزی هم این نهاده‌ها را عرضه نمی‌کنند.
آن‌ها بر خلاف معاون بازرگانی وزارات جهاد کشاورزی، کمبود دام در کنار قاچاق را عامل گرانی می‌دانند و دل خوشی از افزایش قیمت ندارند، چون می‌دانند این افزایش بر دیگر بخش‌های دامداری و دامپرری از جمله تامین نهاد‌های دامی تاثیر مستقیم دارد.

حذف تعرفه‌های بی تاثیر
گوشت که گران شد، کشتارگاه سنندج هم کم رونق شد، در گیرودار گرانی مسئولین این واحد کشتارگاهی با حذف تعرفه‌های کشتار، در صدد کاهش قیمت آن برآمد، اما شیب قیمت گوشت آنقدر تند بود که این کاهش اصلا به چشم نیامد.
مدیرعامل شرکت فرآوری مواد پروتیینی کردستان که کشتارگاه از زیر مجموعه‌های آن است، می‌گوید: هدف اصلی ما ایجاد زمینه‌ای برای کشتار بهداشتی دام و کمک به تعدیل قیمت گوشت بود.
این کار سه درصد در هزینه کشتار کاهش دارد و مبلغی حدود یک تا ۲ هزار تومان را شامل می‌شود.
کشتارگاه هم از ضرر و زیان‌های این افزایش قیمت بی نصیب نیست و مدیر عامل شرکت فرآوری مواد پروتیینی کردستان می‌گوید: از کشتار ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار رأسی گوسفند در سال گذشته به زیر ۷۰ هزار رأس رسیده ایم و در زمینه دام سنگین هم کاهش ۳۰ درصدی از لحاظ وزنی داریم.
آن‌ها برای جبران این کاهش، آلایشات غیرخوراکی دام را وارد چرخه ارزش افزوده کرده و چربی‌ها را در اختیار صنایع صابون سازی و مواد بهداشتی و آرایشی قرار می‌دهند، آلایشاتی که پیش از این هم از این اجازه خروج از کشتارگاه را نداشت.

قاچاقچیان در پوستین چوپان
خروج گله‌های بزرگ دام از مرز کار آسانی نیست و مرزبانان حواسشان به مرز هست و همین کار را برای قاچاقچیان دشوار کرده است، اما آن‌ها راه‌های میانبر بلدند و برای همین محموله‌های خود را در قالب گله‌های در حال چرا از مرز خارج می‌کنند، این را دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق کردستان می‌گوید.
علی خداویسی اظهار داشت: قاچاقچیان محموله‌های خریداری شده از استان‌های مرکزی را با خودرو تا شهر‌های سقز و دیواندره آورده و از آنجا در قالب گله در حال چرا توسط چوپان نما‌ها از مرز خارج می‌کنند و آن طرف مرز دام را به ۲ برابر قیمت داخل کشور می‌فروشند.
وی از افزایش یک برابری دام قاچاق در مرز‌های استان نسبت به مدت مشابه پارسال خبر داد و اضافه کرد: هفت هزار رأس دام بدون مجوز توسط مرزبانی و نیروی انتظامی توقیف شد که بخشی از این دام ها، اسناد مثبته داشتند و مابقی برای مصرف عموم به کشتارگاه سنندج ارسال شد.
دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق کردستان اجرا و ابلاغ تبصره ۴ ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز را گامی مهم برای حل و فصل معضل قاچاق دام می‌داند.

صادرات ممنوع
دامداران می‌گفتند که گوشت صادر و قاچاق می‌شود، اما مدیرکل دامپزشکی کردستان می‌گوید: از اوایل تیر امسال صادرات گوشت ممنوع شده است.
مجتبی ورمقانی، آمار صادرات را مربوط به سه ماهه نخست سال عنوان کرده و اضافه می‌کند: در این مدت بیش از سه هزار رأس دام سنگین از استان به خارج از کشور صادر شد.
با بیان اینکه امسال ۸۷ محموله دام توقیفی شامل چهار هزار و ۱۹۸ رأس دام به اداره دامپزشکی ارجاع داده شده است، افزود: از این میزان ۴۵ محموله به مبدأ برگشت داده شده، ۲۹ محموله تحویل اموال تملیکی شده، ۶ محموله به کشتارگاه رفته و ۷ محموله نیز در حال رسیدگی است.
او یک ماه قبل از ابلاغ قانونی گفته بود که اگر محموله‌های دام بدون مجوز توقیف شود، قاچاق محسوب شده و اقدام قانونی اعمال می‌شود.

دست‌های کوتاه از گوشت
صف‌های طولانی برای خرید گوشت منجمد، علاوه بر تبعات اجتماعی دستمایه‌ای برای جولان بیگانگان و دشمنان شده که برای ساماندهی آن نیاز به کار چندانی نیست.
اگر گستره‌های توزیع کوچک‌تر شود و تعداد امکان توزیع بیشتر شود، دیگر شاهد صف‌هایی نیستیم که از ساعات اولیه صبح تشکیل می‌شود و تا تمام شدن گوشت هم، آب نمی‌رود.
شرایط بد اقتصادی از سویی بر قاچاق دامن زده و موجب شده تا عده‌ای برای گذران زندگی خود با قاچاقچیان همراهی کنند و عده‌ای هم حسرت یک آبگوشت ساده را مدت‌ها به دل داشته باشند.

 

گزارش از : کلثوم مومنی