کاهش خرید تضمینی گندم در استان قزوین

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز قزوین، گندم به عنوان مهم‌ترین گیاه زراعی، بخش وسیعی از مزارع کشور را به خود اختصاص داده است.
در سال زراعی جاری، ۴۷ هزار و ۵۰۰ هکتار از مزارع استان به کشت گندم آبی و ۹۸ هزار و ۵۸ هکتار به کشت گندم دیم اختصاص پیدا کرده است. با افزایش بارندگی‌ها و بهبود قابل توجه عملکرد کشت دیم گندم در استان، پیش بینی شده بود امسال بالغ بر ۳۲۰ هزار تن گندم در استان قزوین تولید شود که پنجاه هزار تن بیشتر از تولید سال گذشته این محصول است.
در این راستا یکی از عوامل مهم در خودکفایی تولید گندم در استان، تأمین امنیت غذایی، جلوگیری از قاچاق و حمایت از کشاورز، سیاست خرید تضمینی گندم است که طی ۲۰ سال اخیر در حال اجراست.
با وجود اینکه امسال سهمیه پیش بینی شده برای خرید تضمینی گندم استان قزوین، ۳۰۰ هزار تن برآورد شده، اما تنها۱۶۰ هزار تن از گندم استان به صورت تضمینی خریداری شده، که حتی از میزان خرید تضمینی در سال زراعی گذشته کمتر بوده است.
سود پایین تولید و برداشت گندم
علی رغم اینکه امسال، یکی از بهترین سال‌های زراعی مناسب برای کشت گندم بوده است، اما خرید تضمینی گندم، نسبت به سال قبل کاهش داشته است. یکی از اهداف خرید تضمینی گندم سوق دادن کشاورز به تولید این محصول استراتژیک بوده است.
حسینی، کارشناس حوزه کشاورزی در پاسخ به این سئوال که سیاست خرید تضمینی گندم چه نتایجی تا به حال داشته است و چقدر توانسته مفید واقع شود؟ گفت: دولت با سیاست خرید تضمینی گندم دنبال این است که تولید داخل تقویت بشود و کشاورزان به درآمد قابل قبولی برسند و نیاز جامعه نیز تأمین شود تا جایی که نیازی به واردات گندم نباشد.
وی افزود: بر خلاف پیش بینی ۳۰۰ هزارتنی تولید گندم از سوی دولت، حداقل تولید گندم در استان باید ۲۵۰ هزار تن باشد و این احتمال وجود دارد که یا دلالان گندم را احتکار کرده اند تا قیمت را افزایش دهند و به بازار وارد کنند و یا به صورت قاچاق از استان خارج کرده باشند.
کارشناس حوزه کشاورزی خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط خاص اقتصادی کشور، کشاورزان با تأمین نهاده‌ها آن هم به قیمت دلار روز، گندم کشت می‌کنند و در نهایت به محصولی می‌رسند که قیمت نهایی آن را کسانی تعیین می‌کنند که در امر کشاورزی هیچگونه دخالتی ندارند.
وی افزود: درآمد ناخالص کشاورز از محل تولید و فروش گندم ۲۵ تا ۲۷ درصد سود دارد و به همین دلیل برای آن‌ها نمی‌صرفد که به کار کشاورزی ادامه دهند.
حسینی می‌گوید: در هر هکتار از مزارع استان، ۹۲۵ کیلوگرم گندم دیم برداشت می‌شود که یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان برای کشاورز هزینه دارد که با کاهش هزینه ها، تنها ۴۰۰ هزار تومان سود برای گندم کار می‌کند و باید با این درآمد، هزینه‌های زندگی اش را تأمین کند.
وی افزود: گندم آبی با تناژ ۴ تن در هر هکتار، بیش از شش میلیون تومان هزینه دارد و فقط یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان سود خالص برای کشاورز باقی می‌ماند.
این کارشناس اقتصادی پیشنهاد داد که دولت بابت پرداخت نکردن اقساط وام کشاورزی از کشاورزان سود و جریمه دریافت می‌کند، به همان میزان هم برای پرداخت نکردن پول کشاورزان، سود واریز شود.
حسینی درباره کاهش کیفیت گندم‌های تحویلی به سیلو‌های استان گفت: وقتی که سیلو‌ها از خرید گندم بی کیفیت اجتناب می‌کنند، این گندم در نهایت برگشت خورده و پس از ترکیب شدن با خاک دوباره به سیلو برمی گردد که همین عامل، کیفیت گندم را به شدت کاهش می‌دهد.
خرید تضمینی گندم، کمتر از پیش بینی دولت
بر اساس پیش بینی‌های دولت، باید ۳۰۰ هزار تن گندم از کشاورزان استان قزوین خریداری شود که از این مقدار تنها ۱۶۰ هزار تن به صورت تضمینی خریداری شده است و با توجه به نزدیک شدن به روز‌های پایانی خرید تضمینی گندم، این آمار همچنان پایین است.
بر همین اساس، ایرانیان، رئیس شرکت غله و خدمات کشاورزی استان گفت: در مراکز ۲۱ گانه سازمان جهاد کشاورزی استان بیش از ۱۶۰ هزار تن گندم به صورت تضمینی خریداری شده است و حدود ۲۰۱ میلیارد تومان هم در کمتر از ۸ روز برای کشاورزان پرداخت شده و تا ۱۹ تیر هم کل بهای گندم کشاورزان پرداخت شده است.
رئیس شرکت غله و خدمات کشاورزی استان خاطرنشان کرد: بر اساس پیش بینی‌های دولت باید حدود ۳۰۰ هزار تن گندم از کشاورزان استان خریداری می‌کردیم که به میزان تعیین شده نرسیده ایم و حد نهایی خرید گندم از کشاورزان، حدود ۲۴۶ هزار تن است.
ایرانیان با اشاره به اینکه اگر قیمت مناسب برای خرید تضمینی گندم تعیین می‌شد، می‌توانستیم گندم بیشتری خریداری کنیم، تصریح کرد: قیمت تضمینی خرید گندم همیشه از سوی وزیر جهاد کشاورزی به شورای اقتصاد پیشنهاد می‌شود که این رقم ۲ هزار تومان بود، اما این قیمت در نهایت در شورای اقتصاد به ۱۷۰۰ تومان کاهش یافت.
وی افزود: خوشبختانه با همکاری دستگاه‌های انتظامی و اطلاعاتی، خروج و یا قاچاق گندم از استان، امکانپذیر نیست.
تأمین ریزمغذی‌های خاک، راهکاری ساده برای افزیش کیفیت گندم
سن زدگی گندم تولید شده در سال جاری، ۲۹ صدم درصد کل محصول بوده که ۲۵ صدم درصد کمتر از میزان سن زدگی گندم کشت شده در سال قبل بوده است. همچنین افت مفید، نظیر دانه‌های شکسته شده و افت غیر مفید شامل سنگریزه، خاک، علف و کاه در محصول گندم امسال، کاهش پیدا کرده است.
اثر سیاست خرید گندم با معیار‌های کمی، چون افت مفید و غیرمفید و سن زدگی و رطوبت و عدم توجه به استاندارد‌های سنجش جهانی گندم (پروتئین و هکتولیتر و...) چه تأثیری بر روند کشت و کار گندم در استان توسط کشاورزان و حتی انتخاب نوع ارقام ترویج شده داشته است.
به نظر می‌رسد جهاد کشاورزی بیشتر به دنبال افزایش میزان کشت گندم است تا بالا بردن کیفیت محصول. کما اینکه این سازمان برای افزایش عملکرد، ارقام پیشتاز نظیر پیشگام، پارسی، سیوند، بهار و سرداری را بین کشاورزان توزیع می‌کند.
نجفیان، تولیدکننده صنایع غذایی در این باره می‌گوید: سالهاست که سیاست دولت، رشد کمی در تولید گندم است و شاخص‌های کیفی نادیده گرفته شده و این موضوع در کیفیت نان و محصولات غذایی مشاهده می‌شود.
وی افزود: سال گذشته برای اولین بار شاهد بودیم که سن زدگی کاهش پیدا کرد، ولی درباره استفاده از ریزمغذی‌ها و کود‌های مناسب برای ارتقای کیفیت گندم، توجهی نمی‌شود.
تولیدکننده صنایع غذایی با اشاره به اینکه کشور‌هایی مانند هندوستان و روسیه، با تغییر در ریزمغذی‌های زمین به سادگی مشکل کیفیت گندم را حل کردند، خاطرنشان کرد: اگر استفاده از کود‌ها و افزودنی‌های خاص اصلاح شود، کیفیت آرد نیز ارتقاء پیدا می‌کند و با این کار می‌توانیم شاهد ارتقای کیفی گندم و کاهش ۲۰ درصدی دورریز نان باشیم.
سخن پایانی
در صورتی که قیمت خرید تضمینی گندم برابر با تورم سالیانه افزایش پیدا کند، حتی با وجود نوسانات احتمالی در اقتصاد، شاخص خود کفایی در تولید گندم رو به رشد خواهد بود.
قیمت خرید تضمینی گندم، جهت و میزان تولید این محصول را تعیین می‌کند و قطعاً باید به نرخی باشد که کشاورز، راغب به فروش گندم باشد. اما در حال حاضر قیمت خرید تضمینی گندم، مورد رضایت کشاورزان نیست و حتی نمی‌تواند هزینه‌های کشت گندم را جبران کند.