پاسداشت میراث مذهبی مردمان سیستان در زابل

اولین قیام در خونخواهی امام حسین(ع) به نام سیستانیان

مردم سیستان نخستین خونخواهان امام حسین(ع) پس از واقعه عاشورا بودند در حالی كه توابین و مختار پس از آنان قیام كردند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مرکز سیستان و بلوچستان ، محقق تاریخ اسلام و عضور هیات علمی دانشگاه امام حسین (ع) می گوید: فاجعه کربلا ۳۰ سال پس از ورود اسلام به سیستان ، روی داد

دوانی ادامه داد: در حالی که مردم بسیاری از نقاط ایران در آن دوره هنوز به مکتب اسلام گرایش نداشتند، هنگامی که خبر شهادت امام حسین (ع) و اسارت دختران رسول الله به مردم سیستان و بلوچستان رسید، مردم ولایت مدار سیستان در برابر آن موضع گرفتند و به خروش آمدند و در برابر دستگاه جبار یزید دست به قیام زدند.

محمدحسین رجبی دوانی، زمان این قیام را حداكثر 2 ماه پس از حادثه عاشورا عنوان كرد و افزود: بر اساس نقل های معتبر و منابع دسته اول به خصوص كتاب تاریخ سیستان،  مردم سیستان به محض شنیدن خبر شهادت امام حسین(ع) به خونخواهی آن حضرت قیام كردند و فرمانروای وقت سیستان كه برادر عبیدالله بن زیاد بود را از شهر اخراج كردند و برای مدتی شهر را در اختیار داشتند.

وی ادامه داد : اگر چه اطلاعات بیشتری در این زمینه وجود ندارد اما فضل تقدم در خونخواهی امام حسین(ع) به نام سیستانیان ثبت شده است.

وی افزود: این قیام نشان دهنده ایمان، اعتقاد و اخلاص مردم سیستان به ساحت مقدس اهل بیت(ع) به خصوص سیدالشهدا بود كه توانستند در خفقان به شدت سنگین یزید از جان خود بگذرند و به خونخواهی قیام كنند.

محمد شهرکی (اذر خرداد) کارشناس تاریخ هم در کتاب خود به نام چگونگی ورود تشیع و گسترش آن در سیستان می گوید : " پس چون این خبر به سیستان آمد مردمان سیستان گفتند نه نیکو طریقتی برگرفت یزید که با فرزندان رسول چنین کرد "

به گفته شهرکی: با وجود سخت گیری دستگاه خلافت بر مردم و پیروان اهل بیت(ع) ، دستگاه حاكمیت در مقابل مردم سیستان كوتاه آمد و نتوانست حریف این مردم ولایتمدار شود و عبادبن زیاد ، خزانه را خالی و پا به فرار گذاشت و یزید مجبور شد یزید بن زیاد را که به قول تاریخ سیستان مرد نیک سیرتی بود و دل در گرو خاندان پیامبر داشت را به سیستان بفرستد.

افتخارات مردان مرد سیستان

محمدحسین رجبی دوانی كارشناس تاریخ اسلام با اشاره به اینکه موارد دیگری از عظمت مردم سیستان در تاریخ وجود دارد،  گفت: استاد فقید، محقق برجسته علامه علی دوانی ، پدر بزرگوارم که نسبت به مردم سیستان عشق و علاقه خاصی داشتند در کتابی با نام «افتخارات مردان مرد سیستان»، مردم این منطقه را مورد توجه قرار داده اند.

مرحوم علی دوانی در کتاب قیام مردان مرد سیوستان، در خصوص واقعه تلخ عاشورای امام حسین در صحرای نینوا می نویسد: "هنوز اسرای کربلا را از کوفه به شام حرکت ندادند که خبر شهادت امام حسین و شهدا به سیستان رسید، و بزرگان سیستان حارث ابن یزید حاکم آن زمان سیستان را خواستند و از او خواستند تا سیستان را ترک کند، حارث ابن یزید حامل نامه ای از سوی مردم سیستان برای ابن زیاد و یزید بود که نوشته بودند: چه بد ذات و بدکرداری که با مهمانان، نوه رسول خدا و اهل بیت (ع) جنین رفتار زشت را انجام دادی و رسم مهمان کشی را آن هم مهمانان عزیزی را محبوب خدا و اولاد رسول الله را بودند را باب کردی."

این قیام مردم سیستان که با عزاداری در سیستان همراه شد، نخستین قیام بعد از واقعه عاشورا است در حالی که قیام توابین سه سال بعد از قیام سیستان و قیم مختار پنج سال بعد از قیام مردم سیستان رخ داد.

محمدحسین رجبی دوانی با اشاره به سابقه درخشان این مردم در قبل و بعد از اسلام و دوران دفاع مقدس تاكید كرد: امیدواریم این مردم غیور و دلیر تا ظهور امام زمان(عج) بر ایمانشان پایدار باشند و نامشان كماكان در صحنه های سیاسی، اجتماعی و مذهبی این مملكت بدرخشد.

در منطقه سیستان همزمان با فرا رسیدن ماه محرم، پیروان اهل بیت(ع) با برگزاری آیین‌های ویژه نظیر مشعل گردانی ، تابوت کشی ، شوی ( تعزیه )، سینه زنی نشسته ، سینه زنی ایستاده ( جوش پاوکا) و نذری( غلور پزی) ، به سوگواری می پردازند و اینگونه ارادت خود را به امام سوم شیعیان(ع) و یارانش نشان می دهند، به گونه ای که با گذشت سدهها از وقوع رویداد بزرگ کربلا، عشق و ارادت شیعیان به امام حسین(ع) همچنان پابرجاست و به این رخداد مهم در ابعاد گوناگون توجه می شود.