فطریه و جواب ۳ سؤال مهم

 

 

 

یکی از واجبات مالی، فطریه بوده که همانند زکات است؛ بنابر این، اول باید بدانیم که مصرف زکات فطریه بنابر احتیاط واجب، فقط برای فقیر است؛ آن هم فقیر شیعه دوازده امامی و نباید به مصرف دیگری رسانده شود.

 

زکات فطریه بر اساس نفرات است؛ یعنی سرپرست خانواده که گاهی مرد خانواده، گاهی مادر خانواده و گاهی برادر بزرگ‌تر خانواده است، این فطریه را پرداخت کند؛ زیرا پرداخت فطریه بر عهده نان‌آور خانواده است؛ البته به شرطی که نان‌آور خانواده، فقیر نباشد و اگر فقیر نباشد و زندگی او به صورت معمول می‌چرخد، باید فطریه خود و افرادی که تحت تکفل او هستند، پرداخت کند.

 

برای هر نفر از افراد نان‌خور، باید سه کیلو طعام داده شود که معادل طعام در فارسی، برنج، آرد، نان، گندم، خرما، ماکارونی و غیره است؛ بنابر این، گوشت، حبوبات و ... طعام به حساب نمی‌آیند.

 

در زکات فطره، هم می‌تواند خود جنس را دهد و هم می‌تواند معادل آن را پرداخت کند؛ یعنی پول بدهد. بنابر این، اگر سخت است که جنسی مثل آرد و گندم را به فقیر بدهد، می‌تواند پول آن را پرداخت کند.

 

 

اگر سرپرست خانواده بخواهد پول پرداخت کند، دفاتر مراجع تقلید اعلام کرده‌اند که گندم را کیلویی هفت هزار تومان حساب کند که سه کیلوی آن ۲۱ هزار تومان است. گندم، ارزان‌ترین فطریه و گران‌ترین آن برنج است که برنج هم اگر ایرانی مرغوب باشد، سه کیلوی آن ۱۰۰ هزار تومان و غیر ایرانی، ۷۰ هزار تومان خواهد شد و بستگی به جنسی دارد که شخص فطریه‌دهنده قصد پرداخت آن را دارد. 

 

 

فطریه باید به فقیر داده شود و فقیر شرعی، کسی است که در زندگی خود مانده است و نمی‌تواند آن را اداره کند یا اجاره‌خانه خود را نمی‌تواند بدهد یا در تهیه لباس و پوشاک و خورد و خوراک زندگی با مشکل مواجه است یا مخارج تحصیل فرزندان، مخارج مریض و غیره را نمی‌تواند پرداخت کند؛ پس این شخص، فقیر شرعی است و می‌تواند فطریه بگیرد.

 

 

فطریه باید در روز عید فطر و قبل از نماز عید (برای کسانی که نماز عید فطر می‌خوانند) پرداخت شود و اگر نماز عید نمی‌خواند، تا ظهر روز عید می‌تواند به فقیر شرعی بدهد؛ البته هرچه زودتر باشد، بهتر است؛ چون ادای دِین است و زودتر باید انجام شود.

 

جابجایی پول فطریه با کارت هم مانعی ندارد و می‌توان برای فقیری که در دسترس نیست، کارت به کارت کرد.

 

 

مؤسسات خیریه و مساجد توجه کنند که فطریه را اگر جمع آوری می‌کنند، حق ندارند که تبدیل به جنس مورد نظر خود کنند؛ وقتی پول می‌گیرند، حتما باید پول را به فقیر بپردازند؛ پس نمی‌توانند پول را به گوشت و غیره تبدیل کنند؛ چون ممکن است شخصی که فطریه داده، مثلا گندم حساب کرده و پول سه کیلو گندم را داده و وقتی تبدیل به برنج می‌شود، تقریبا یک کیلو برنج خواهد شد که باید دقت کنند تا مسائل شرعی دقیق آن رعایت شود.