گنبد سلطانیه، بزرگترین گنبد آجری جهان

به گزارش سرویس وبگردی خبرگزاری صدا و سیما،  گشت و گذار در شهر دیدنی زنجان همیشه هیجان انگیز و غیرمنتظره است: گاهی بازاری تاریخی سر راه شما سبز می شود و گاهی هم بنایی چندصدساله پیش چشمان شما نمایان می گردد. از حمام های سنتی گرفته تا مساجد باستانی، زنجان حرف های زیادی از تاریخ کشورمان برای روایت دارد؛ کافی است از برخی جاذبه های زنجان دیدن کنید تا اصالت تاریخی این شهر باشکوه و دیدنی بر شما آشکار شود.
در میان تمامی اماکن تاریخی این شهر، شکوه و زیبایی یکی از بناهای آن زبانزد خاص و عام است، بنایی که حتما آوازه زیبایی های وصف ناشدنی گنبد فیروزه ای آن را بارها شنیده اید، مکانی که به تنهایی اصالت تاریخی این شهر را به دوش می کشد و با معماری جذاب و تماشایی خود، بدخواهان این سرزمین را نیز به تحسین وا داشته است: گنبد باشکوه سلطانیه، بنایی بی بدیل، اصیل و روح نواز که با نمای شگفت انگیز خود، اوج هنر معماری اسلامی ایرانی را به معرض نمایش گذاشته است و یکی از جهانی‌ترین جاهای دیدنی ایران شده است.

چرا بازدید از گنبد سلطانیه پیشنهاد می شود؟
لقب بزرگ ترین بنای آجری جهان و سومین گنبد مرتفع دنیا، پس از سانتا ماریا و ایا صوفیه را به خود اختصاص داده است.
سبک معماری منحصربفرد آن سبب شده که در ساخت دیگر بناهای مشهور دنیا از آن الهام گرفته شود.
یکی از دیدنی ترین و زیباترین جاذبه های شهر زنجان محسوب می شود.
از مستحکم ترین بناهای تاریخی کشورمان بشمار می رود.
از ارزش فرهنگی و تاریخی بسیاری برخوردار بوده و در فهرست آثار یونسکو به ثبت رسیده است.
تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان
به اعتقاد بسیاری از محققان و تاریخ شناسان، گنبد سلطانیه در بین سال های ۷۰۴ تا ۷۱۲ قمری به دستور حاکم وقت ایلخانی، محمد خدابنده اولجایتو احداث گردید. او در دوران حیات خود شهر سلطانیه را تاسیس کرد و پایتخت کشور را از تبریز به این شهر انتقال داد. خدابنده پس از آن که دین خود را تغییر داد و مسلمان شد، تصمیم گرفت بنایی زیبا با معماری اسلامی در شهر سلطانیه احداث کند. بنابراین برخی از معماران برجسته کشورمان را گردهم آورد و دستور داد تا بنایی زیبا و ماندگار را در این شهر دیدنی احداث کنند. گذر زمان نشان داد که او به هدف خود، که احداث بنایی ماندگار بود، نایل آمد، زیرا با وجود اینکه ۷۰۰ سال از ساخت گنبد سلطانیه می گذرد، این بنا همچنان استوار و مستحکم در جای خود ایستاده است.

معماری گنبد سلطانیه
بی تردید مهم ترین دلیلی که این بنا را در طول سالیان دراز از چنگال ویرانگر زمان و بلایای طبیعی در امان نگه داشته، معماری منحصربفرد و خاص آن بوده است. با وجود اینکه گنبد سلطانیه زنجان حدود ۱۶۰۰ تن وزن دارد، اما پس از ۷۰۰ سال تنها ۸ سانتی متر نشست کرده است؛ این خود شاهکاری در معماری اسلامی ایرانی محسوب می شود. گفتنی است که سبک و سیاق معماری این بنا یادآور معماری زیبای سلجوقیان است، به طوری که طراحی هشت ضلعی طبقه دوم و سوم در دل پلان مستطیلی شکل طبقه اول جای گرفته است.
بدنه اصلی گنبد سلطانیه از آجر تشکیل شده و در طراحی و تزئین گنبد زیبای آن، روکشی از کاشی های زیبا و منقوش فیروزه ای بکار رفته است. بنا در قسمت درونی خود از بخش های مختلفی چون سردابه، تربت خانه و گنبدخانه تشکیل شده که هرکدام به شکلی خاص و منحصربفرد و با استفاده از کتیبه های منقوش به طرح های زیبا و آیات قرآن طراحی گردیده است. شکل خاص بنا و معماری بی بدیل آن سبب شده که برخی از محققان برجسته دنیا نیز زبان به تحسین آن بگشایند. آرتور پوپ که یکی از برجسته ترین محققان آمریکایی است، گنبد سلطانیه زنجان را اینچنین توصیف می کند:
«بنایی است مستحکم که تک تک اجزای بکار رفته در آن درست در جای مناسب خود قرار گرفته اند تا چنین شاهکار زیبایی خلق شود.»
پوپ حتی اعتقاد داشت که در ساخت تاج محل نیز از الگوی معماری این بنای شگفت انگیز و دیدنی الهام گرفته شده است.
هزینه و زمان پیشنهادی بازدید از گنبد سلطانیه زنجان چقدر است؟
بازدید از گنبد سلطانیه و تماشای زیبایی های وصف ناپذیر آن به یک ساعت زمان نیاز دارد. البته برای ورود به این مکان باید مبلغ اندکی نیز بابت ورودیه پرداخت گردد.
فصل مناسب برای بازدید از گنبد سلطانیه چه زمانی است؟
برای بازدید از گنبد سلطانیه در هوایی معتدل و مناسب بهتر است زمانی بین ماه های اردیبهشت تا تیر را برای سفر به این شهر برگزینید تا از دیگر جاذبه های طبیعی و زیبای زنجان نیز بهره مند گردید.

چگونه به گنبد سلطانیه برویم؟
گنبد سلطانیه در قلب شهر سلطانیه و در میان ارگ سلطانیه قرار گرفته است. برای بازدید از آن نخست باید به شهر تاریخی زنجان سفر کرده و سپس از زنجان به سمت قزوین حرکت کنید. پس از طی مسافتی حدود ۳۰ کیلومتر، جاده سمت راست خود را برگزیده و وارد جاده سلطانیه شوید. گنبد سلطانیه را در شهر زیبای سلطانیه خواهید یافت.

در نزدیکی گنبد سلطانیه از چه جاهای دیدنی دیگری میتوان بازدید کرد؟
حمام تاریخی سالار: ۳۰۰ متر
تپه نور: ۱ کیلومتر
مقبره چلبی اوغلو: ۱ کیلومتر
مقبره ملا حسن کاشی: ۱.۸ کیلومتر
قلعه سلطانیه: ۲.۶ کیلومتر