پخش زنده
امروز: -
مصوبه «راهبردهای تعالی فرهنگی در پرتو زیارت اربعین» ابلاغ شد
سیدابراهیم رئیسی، رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، مصوبه «راهبردهای تعالی فرهنگی در پرتو زیارت اربعین» که در جلسه ۸۹۰ مورخ ۱۴۰۲/۰۸/۱۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید، برای اجرا ابلاغ کرد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی، مصوبه «راهبردهای تعالی فرهنگی در پرتو زیارت اربعین» که در جلسه ۸۹۰ مورخ ۱۴۰۲/۰۸/۱۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه ۸۰۳ مورخ ۱۴۰۲/۰۵/۲۴ شورای فرهنگ عمومی به تصویب رسید؛ به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ میشود:
مقدمه
زیارت اربعین به عنوان یک واقعیت تاریخی، اولین گام انتشار حقیقت و جاذبه حسینی (ع) در عالم بود که پیام نهضت عاشورا را به عمق جان انسانها رسانید و این ندای آسمانی را در تمامی اعصار، طنین انداز کرد. در عصر حاضر، اربعین از یک کنش صرفاً نمادین آیینی فراتر رفته و تبدیل به یک حرکت تاریخی - تمدنی با ابعاد مختلف فرهنگی، دینی، سیاسی و اجتماعی شده است. حرکت اربعین؛ جریانی هویتساز است و نقش اساسی در آرامش و نشاط معنوی جامعه ایفاء می کند؛ بنابراین یکی از ارکان اولیه و اساسی حرکت اربعین، تأکید و توجه آن به زیست معنوی و دینی افراد است که در جهان امروز مورد غفلت قرار میگیرد. از طرف دیگر؛ اربعین اگرچه در اساس، حرکتی شیعی و نشانگر قوت معرفتی و ساختاری شیعه است؛ در عین حال مسیر وحدت در عین کثرت را برای همه مسلمین بر محور حب اهل بیت پیامبر اکرم (ص) هموار میکند. همچنین؛ حرکت اربعین علاوه بر این که اقتدار شیعیان و جهان اسلام را نمایان میسازد، دارای ابعادی جهانی نیز میباشد و آزادگان، مستضعفین و حقجویان سراسر جهان را با ادیان و مذاهب مختلف بر سر کلمه واحده «حق» در برابر نظام سلطه و استکبار گرد هم میآورد و زمینه عبور از محدودیتهای زیستجهان مدرن غربی را مهیا میکند.
رئوس محوری حرکت اربعین:
فهم اربعین به عنوان حرکتی دینی با محوریت امام و حجت الهی در راستای گسترش سبک زندگی دینی و معنابخشی به حیات فردی و جمعی انسان و زمینهسازی ظهور منجی جهانی
فهم اربعین به عنوان حرکتی جمعی و تاریخی با مؤلفههای همگرایی شیعی، اسلامی، منطقه ای، جهانی و تمدنی و همسو با اهداف و آرمانهای انقلاب اسلامی
ماده ۱- گستره موضوعی
سیاستگذاری کلان و برنامه ریزی این حرکت، امری به لحاظ ماهوی فرهنگی، نرم افزاری و اجتماعی است که البته ابعاد رفاهی، امنیتی، انتظامی و دیپلماتیک نیز دارد. در این نگاه راهبردی، زیارت اربعین را میتوان منشأ تحول و تعالی در ابعاد مختلف فرهنگی، تمدنی، سیاسی در سطوح مختلف محلی، ملی، منطقهای و جهانی دانست که اگر با دقت و جدیت به آن پرداخته شود، میتواند مسیر وصول به بخش مهمی از آرمانهای انقلاب اسلامی را محقق و هموار سازد. به همین منظور، مصوبه حاضر، به ارائه خطوط راهبردی و اقدامات ذیل، ناظر به فرصتهای اربعین در فرایند حکمرانی فرهنگی داخل کشور میپردازد. لازم به ذکر است فعالیتهای مرتبط با اربعین در خارج از کشور و یا سایر ابعاد رفاهی، امنیتی و... در نهادهای مربوطه نظیر ستاد مرکزی اربعین، وزارت کشور و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی پیجویی و پیگیری میشود.
ماده ۲ – فرصتهای اربعین
حرکت اربعین فرصتهای بیبدیلی را در راستای تعالی فرهنگی و تأمین امنیت نرم فرهنگی؛ پیش روی ما می گذارد که اهم موارد آن عبارتند از:
الف- افزایش انسجام اجتماعی جامعه ایرانی از طریق مشارکت حداکثری اقشار مختلف اجتماعی در فرایند اربعین و احساس تعلق به آن بر محور حب اهلبیت (ع) و ارزشهای عام حسینی (ع)
ب- تقویت همگرایی و برادری میان امت اسلام به ویژه ملتهای ایران و عراق؛ زمینهسازی حضور جهانی شیعیان و ایجاد شبکه گستردهای از ارتباطات میانفرهنگی بر پایه مفاهیم جهان شمول عدالت طلبی، نفی ظلم و استکبار، ترویج توحید و صلح جهانی
ج- فراهم سازی فرصتهای پیشرفت پایدار و فرهنگ بنیان خصوصاً در استانهای ایلام و خوزستان به عنوان طریقالحسین (ع) و پایتخت صنایع فرهنگی _ آیینی و محصولات سبک زندگی دینی و اربعینی
د- افزایش معنویت و دینباوری و گسترش مؤلفههای زیست مؤمنانه در میان آحاد مردم
ماده ۳- اصول و چارچوب
الف- حفظ و پاسداشت ماهیت و صبغه مردمی حرکت اربعین و پرهیز از مداخلات مستقیم یا تصدیگری نهادهای دولتی که باعث کاهش یا حذف نقش محوری مردم میشود و تمرکز بر ایجاد و تقویت زیرساختها خصوصاً زیرساختهای فرهنگی
ب- برجسته سازی و مفهوم پردازی محوریت امام معصوم (ع) و ظهور منجی جهانی به عنوان دال مرکزی زیارت اربعین و ابتناء سایر محتوی فرهنگی و نظام معانی حرکت اربعین بر آن
ج- بسترسازی تداوم پیوند و انس آحاد جامعه با فضای معنایی حرکت اربعین در طول سال با برگزاری رویدادها و حمایت از زنجیره ارزش در تولید، توزیع و مصرف محصولات و صنایع فرهنگی مرتبط با زیست مؤمنانه و سبک زندگی دینی
د- تمرکززدایی از فرایندهای حکمرانی اربعین و ایجاد سازوکارهای افزایش نقش مشارکتی سایر استانها و بهرهمندی آنها از فرصتهای گوناگون توسعه فرهنگی، زیرساختی، اجتماعی و اقتصادی حرکت اربعین
هـ- هماهنگی و هم افزایی میان نهادهای دولتی، عمومی و مردمی با هدف تأمین زیرساختهای فرهنگی گسترش و تعمیق حرکت اربعین
ماده ۴- راهبردها
الف) عرصه تبلیغ و ترویج
افزایش آگاهی زائران نسبت به ابعاد معنوی و معرفتی حرکت اربعین و معرفی ابعاد تاریخی، فرهنگی و سیاسی نهضت عاشورا و شناسایی وظایف خود نسبت به امام معصوم (ع)
تبیین و ترویج انگاره انتظار و آرمان مهدویت و افزایش معرفت نسبت به امام زمان (عج) و راهها و الزامات نصرت ایشان به عنوان وارث عاشورا
توجه به زن و ارائه نمونههای آرمانی بهویژه با یاری گرفتن از شخصیت حضرت زینب (س) در ارتباط با این موضوع و نقش زنان و خانوادهها در حرکت جهانی اربعین (حرکت خانواده پایه)
تأکید و تمرکز بر ترویج فرهنگ اقامه نماز اول وقت و جماعت، ایجاد زمینه مناسب انس آحاد مردم با قرآن کریم، ترویج فرهنگ دعا و نیایش و افزایش سطح مدارا و تعاون اجتماعی
اهتمام ویژه به نوجوانان، خانوادهها و زنان در مجموعه فعالیتهای فرهنگی، تبلیغی و ترویجی با توجه به قرارگیری ایام زیارت اربعین در تعطیلات تابستانی طی سالهای آتی و فراهم آمدن فرصت حضور حداکثری دانش آموزان به همراه خانوادهها در این حرکت الهی
ب) عرصه فرهنگ و هنر
بهرهورسازی بازه انتظار زوار در شهرها و مناطق مرزی ایران با طراحی و زمینهسازی برگزاری رویدادهای مختلف فرهنگی و هنری در این مناطق نظیر: نمایشهای آیینی و تعزیه خوانی، ثبت خاطرات و دل نوشته ها، محافل شعرخوانی و مسابقات و جشنوارهها متناسب با شرایط و اقتضائات محیط و برنامهریزیهای ترویج سبک زندگی اربعینی در طول سال
حمایت از هنرمندان در خلق آثار هنری خصوصاً هنرمندان رشتههای مرتبط با هنرهای نمایشی در جهت اجرای نمایشهای آئینی و فعالیت مستندسازان، عکاسان و گرافیستها در زمینه تولید آثار هنری متناسب با ظرفیتهای رسانهای محلی، ملی و فضای مجازی
ج) عرصه اطلاع رسانی و آموزش
فراهم سازی زمینه رسانهای لازم برای خبررسانی سریع، دقیق و هوشمندانه نسبت به اخبار و وضعیت لحظهای مرزها، طریق کربلا و پدیدههای مرتبط
اطلاع رسانی و فرهنگ سازی نسبت به شرایط زیارت اربعین و لزوم کوتاه بودن مدت اقامت، احترام نسبت به جایگاه والای مرجعیت دینی در عراق؛ شناخت و رعایت قوانین، آداب، رسوم و هنجارهای رفتاری این کشور؛ تکریم مردم عراق به عنوان میزبان و محور زیارت اربعین و ترویج فرهنگ سپاسگزاری و همکاری با کارگزاران و عوامل اجرایی
د) عرصه پژوهش و نوآوری
طراحی و اجرای رویدادهای نوآورانه اربعینی با تأکید بر ایده پردازی برای رفع نیازهای جامعه اربعینی و ارتقاء سطح بهرهمندی از اربعین و نیز الگوگیری از پدیده اربعین در ارتقاء نظامهای حکمرانی فرهنگی، اجتماعی و تربیتی
طراحی پژوهش های مختلف در گستره مطالعات کمی و رصد، مطالعات کیفی و مردم نگاری، مناسک، آیینها، زوار و مواکب در ایران و عراق و تغییرات آنها و استخراج فرصتها و تهدیدها، آیندهپژوهی فرهنگی- تمدنی اربعین و انعکاس گزارههای راهبردی به دستگاههای تصمیمگیر و اجرایی
هـ) عرصه ارتباطات میانفرهنگی
شناسایی نقاط اشتراک و همسوییهای فرهنگی - ارزشی و تقویت روابط دو ملت ایران و عراق با تکیه بر ارتباطات مردم با مردم و مناسبات و خاطرات مشترک فرهنگی
طراحی الگوهای مناسب و زمینهسازی برپایی موکبهای میانفرهنگی به عنوان مثال موکب مشترک ایرانیان و عراقیها، موکب مشترک اقوام مختلف ایرانی، موکب مشترک شیعیان و اهل سنت
تقویت همگرایی میان اقوام، پیروان مذاهب اسلامی و ادیان الهی با تکیه بر وحدت اعتقاد به منجی و تلاش در جهت ایجاد و تقویت پیوندهای ایمانی و اخوت اسلامی میان زائران و تحقق امت واحده
پرهیز از ایجاد و گسترش اختلافات میان گروههای متعدد شیعی، مذاهب اسلامی، اقوام و ملیتهای گوناگون حاضر در زیارت اربعین، پرهیز از دامن زدن به مناقشات و مجادلات سیاسی و پرهیز از به کارگیری نمادهای (نشانه ها، تصاویر، شعارها، علائم و...) حساسیت زا و تأکید بر نشانههای مورد قبول همگان
توجه به ظرفیت زائران پاکستانی، کشمیری و افغانستانی که از مرزهای شرقی کشور وارد و از مرزهای غربی، عازم زیارت اربعین میشوند با توجه به طول مدت اقامت در ایران و فرصت تقویت پیوندهای فرهنگی و آشنایی با آرمانهای جهانی انقلاب اسلامی
ماده ۵- نگاشت نهادی و تقسیم وظایف.
ماده ۶- برنامهریزی، اجرا و نظارت
الف- شورای فرهنگ عمومی کشور با همکاری دستگاههای ذیربط، نظارت بر حسن اجرای این مصوبه را به عهده خواهد داشت. دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی موظف است به طور پیوسته؛ اجراییسازی محورهای این مصوبه را پیجویی، پیگیری و زمینههای هماهنگی دستگاههای ذیربط را فراهم نماید.
ب- گزارشی از روند اجرایی سازی این مصوبه توسط دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور تهیه و در جلسه علنی این شورا که هرسال پیش از ایام عزاداری امام حسین (ع) برگزار میشود، ارائه میگردد.
ماده ۷- این مصوبه در یک مقدمه و ۷ ماده در جلسه ۸۹۰ مورخ ۱۴۰۲/۰۸/۱۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.
سید ابراهیم رئیسی
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی
نظر شما