اولویت نظام سلامت رسیدگی به ابعاد روانی جامعه است

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری، نشست پایش و ارزیابی روند اجرای «طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع» با حضور مسعود پزشکیان برگزار و ابعاد مختلف اجرای این طرح به‌ویژه در مناطق آزمایشی، به‌صورت تفصیلی بررسی شد.

رئیس‌جمهور در این نشست با تأکید بر اینکه در وضع فعلی کشور، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های نظام سلامت، رسیدگی همه‌جانبه به ابعاد روانی، اجتماعی و سلامت روان جامعه است، تصریح کرد: دولت در این زمینه برنامه دارد و به انجام کامل وظایف خود متعهد است و ضروری است که نظام سلامت کشور نیز در این زمینه، مشارکت فعالانه و نقش افرینی موثر داشته باشد. ما موظف هستیم سلامت مردم را نه‌تنها در بعد جسمی بلکه در ابعاد روانی و اجتماعی تأمین و صیانت کنیم.

مسعود پزشکیان با اشاره به اهمیت عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH) اظهار داشت: بررسی آمار درگذشتگان و بستری‌شدگان در حوادث و ناآرامی‌های اخیر نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از این پیامد‌ها ریشه در عوامل اجتماعی دارد؛ عواملی که امکان پیشگیری از آن‌ها وجود دارد. پزشکان می‌توانند در این حوزه نقش بسیار مؤثری ایفا کنند، چون بخشی از این افراد با مشکلاتی نظیر آسیب‌های روانی، اختلالات سلامت روان یا مسائل مرتبط با اشتغال و محرومیت‌های اجتماعی روبرو بوده‌اند.

رئیس جمهور با بیان اینکه اگر نظام سلامت و جامعه پزشکی با این نگاه پیشگیرانه وارد عمل شوند، اساساً نباید شاهد بروز چنین حوادثی باشیم، تصریح کرد: مداخلات به‌موقع در حوزه سلامت روان می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش تنش‌ها و کنترل پیامد‌های اجتماعی ایفا کند. در حوادث اخیر، هم سلامت جسمی و هم سلامت روانی جامعه آسیب دیده و هزینه‌های سنگینی بر نظام سلامت تحمیل شده است. این پرسش اساسی مطرح است که آیا باید منتظر بیمار شدن افراد بمانیم و سپس، درمان یا با رویکردی علمی و پیشگیرانه از بروز بحران جلوگیری کنیم؟

مسعود پزشکیان با تأکید بر نقش آموزش در کاهش خشونت اجتماعی گفت: نقش روان‌پزشکان، روان‌شناسان و سایر متخصصان عرصه سلامت روان در کاهش خشونت و تنش‌های اجتماعی بسیار دارای اهمیت است. ما از مرحله نگاه‌های ساده و سطحی عبور کرده‌ایم. شخصاً امید زیادی به ظرفیت نظام شبکه بهداشت و جامعه پزشکی دارم و معتقدم اگر این مجموعه به‌طور فعال به میدان بیاید، می‌تواند نقش بسیار مؤثری در آرام‌سازی جامعه و کاهش تنش‌ها ایفا کند؛ چون پزشکان از جایگاه اجتماعی معتبر، مقبول و اثرگذار برخوردارند.

رئیس جمهور با توجه به رسالت خطیر شبکه سلامت در حوادث اخیر تصریح کرد: لازم است که اجرای این مداخلات از حالت محدود و آزمایشی، خارج و به‌صورت سراسری عملیاتی شود. پیشگیری از وقوع حوادث، برای من به‌مراتب مهم‌تر از برخورد با عوامل پس از بروز آشوب و اغتشاش است. ساماندهی آشفتگی‌های سلامت روان و اجتماعی جامعه، حتی از بسیاری اقدامات درمانی پرهزینه، از جمله مداخلات جراحی، اهمیت بیشتری دارد.

مسعود پزشکیان با اشاره به اینکه اگر گروه‌های حرفه‌ای و تخصصی در نظام سلامت با این رویکرد شکل بگیرند و این نوع نگاه را در جامعه پزشکی نهادینه کنند، به اعتقاد من می‌توانند حتی بیش از بسیاری از نهاد‌های فرهنگی اثرگذار باشند، گفت: این رویکرد را در دوران مسئولیت خود در دانشگاه علوم پزشکی نیز تجربه کرده‌ام و نتایج آن را به‌خوبی دیده‌ام.

رئیس جمهور، هر اقدامی که موجب کاهش تنش، جلوگیری از گسترش خشونت و تعمیق شکاف‌های اجتماعی از منظر سلامت روان شود، دارای اهمیت اساسی دانست و تصریح کرد: پزشکان، پرستاران و گروه درمان می‌توانند در این مسیر کمک بزرگی به کشور داشته باشند و لازم است که همه ظرفیت‌های نظام سلامت به میدان بیایند.

مسعود پزشکیان با توجه به مسئولیت جامعه پزشکی در تبیین واقعیت‌ها برای افکار عمومی گفت: در کجای دنیا در جریان اعتراض، به آمبولانس، خودرو‌های امدادی و آتش‌نشانی حمله می‌شود یا نیرو‌های انتظامی، هدف قرار می‌گیرند؟

رئیس‌ جمهور تأکید کرد: ما هر دو سوی ماجرا را بررسی می‌کنیم، چون به‌دنبال یافتن علت‌های اصلی هستیم تا اشکالات خود را شناسایی و اصلاح کنیم اما از مقطعی به بعد، این مسائل دیگر فقط اعتراض نبود و به طرحی با هدف براندازی تبدیل شد.

مسعود پزشکیان پیشنهاد داد که مراکز سلامت کشور، حوادث اخیر را از نظر مسئولیت‌ها و مأموریت‌های حرفه‌ای خود، آسیب‌شناسی و علت‌یابی کنند و گفت: اقناع جامعه پزشکی درباره وقایع اخیر بسیار مهم است؛ چون تا زمانی که شما اقناع نشوید، نمی‌توانید وظایف حرفه‌ای و اخلاقی خود را در قبال آسیب‌دیدگان و جامعه به‌درستی ایفا کنید. در عین حال، نظام سلامت باید مراقب باشد در دام تحلیل‌هایی که مطلوب دشمنان است، گرفتار نشود.

رئیس جمهور تصریح کرد: از مقطعی به بعد، مسئولیت مدیریت و ترمیم بخشی از آسیب‌های اجتماعی و روانی، فراتر از توان دولت است و بر عهده نظام سلامت کشور قرار می‌گیرد. در کنار این مسئولیت، نظام سلامت باید در کمک به دولت برای اصلاح ساختارها، از جمله حذف رانت (ویژه‌خواری) ارزی و کاهش نابرابری در توزیع دارو، نقش فعال ایفا کند.

در بخش پایانی این نشست، روند اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع با ارائه گزارش‌های تفصیلی از مناطق آزمایشی، بررسی شد و رئیس‌ جمهور ضمن تمرکز بر برخی نواقص اجرایی طرح‌شده در گزارش‌ها، توصیه‌ و دستورهای مهمی را با هدف اصلاح، تقویت و ارتقاء روند اجرای این طرح و تحقق اهداف دولت در عرصه عدالت و کارآمدی نظام سلامت ارائه کرد.